# Bakker: wat deed je voorouder? > Was je voorouder bakker, broodbakker of banketbakker? Lees wat het werk was, hoe het in akten staat en hoe je meer vindt over de familiebakkerij. Bron: https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/bakker/ · familiecadeau.nl · bijgewerkt 2026-11-14 Oude beroepen Om vier uur op, de oven al warm. **Kort antwoord** Een bakker bakte brood en koek en verkocht het. In akten staat bakker, broodbakker, banketbakker of bakkersknecht. Bakkers werkten nauw samen met de molenaar, die het graan maalde. Tot 1856 zat er belasting op het gemaal, wat brood duurder maakte. De achternaam Bakker is een van de meest voorkomende van Nederland. Brood was eeuwenlang het belangrijkste voedsel, dus de bakker was een van de vaste ambachtslieden in elk dorp. Gecontroleerd door de redactie van familiecadeau.nl · Bijgewerkt: 30 oktober 2026 · ## Wat deed een bakker? De bakker kneedde het deeg, stookte de oven en bakte brood, vaak vroeg in de ochtend. Daarna verkocht hij het in de winkel of bracht het rond. Er waren ook bakkers die niet zelf bakten maar alleen verkochten. Dat heette een **koude bakker**. De bakker kocht zijn meel bij de molenaar. Sommige molenaars waren zelf ook bakker. ## Hoe staat het in de akten? | In de akte | Betekenis | | --- | --- | | bakker, broodbakker | bakte vooral brood | | banketbakker | vooral gebak | | suikerbakker | zoetigheden | | bakkersknecht | werkte bij een meester-bakker | | broodslijter, venter | verkocht brood zonder zelf te bakken | De achternaam Bakker staat op de vijfde plaats van [meest voorkomende achternamen](https://www.familiecadeau.nl/familienamen/meest-voorkomende/) in Nederland. Het is een beroepsnaam, maar dat zegt niet dat al die families bakkers waren. ## Waar en wanneer? Bakkers waren er in elke stad en in de meeste dorpen. Brood was het basisvoedsel van gewone mensen. Daarom bemoeide de overheid zich ermee. Tot 1856 betaalden mensen belasting op het malen van graan, het **gemaal**. Die belasting maakte brood duurder en werd in 1856 afgeschaft. Jan Luyken begint zijn prentenboek *Het Menselyk Bedryf* (1694) met de bakker. ## Het bakkersgilde In de steden waren veel ambachtslieden lid van een **gilde**. Een gilde regelde wie het vak mocht uitoefenen, hoe lang je leerling en knecht was en wanneer je meester werd. Op het platteland waren gilden veel minder gewoon. De gilden verdwenen in stappen. Ze werden in 1795 officieel afgeschaft, kwamen terug en werden opnieuw opgeheven. In oktober 1818 kwam er definitief een einde aan het gildewezen in Nederland. ## Zo vind je meer over je bakker 1. **Begin bij de akten na 1811.** In geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten staat het beroep van ouders, bruidegom, getuigen en aangevers. Lees hoe in [de burgerlijke stand](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/burgerlijke-stand/). 2. **Kijk in het bevolkingsregister.** Vanaf 1850 hielden gemeenten bij wie waar woonde, met beroep. Meer in [het bevolkingsregister](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/bevolkingsregister/). 3. **Zoek in de patentregisters.** Van het begin van de negentiende eeuw tot 1893 moesten veel zelfstandigen een patent hebben: een vergunning waarvoor ze belasting betaalden. In de registers staan naam, adres en beroep. 4. **Kijk bij de notaris.** Wie naar de notaris ging, moest zijn beroep opgeven. Denk aan de koop van een werkplaats of een boedelinventaris met gereedschap. Zie [notariële archieven](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/notariele-archieven/). 5. **Zoek in oude kranten.** Op [Delpher](https://www.delpher.nl/) staan advertenties van bakkerijen die werden verkocht of overgenomen. ## Meer oude beroepen [Dienstbode](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/dienstbode/)[Kleermaker](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/kleermaker/)[Lakenwever](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/lakenwever/)[Landarbeider](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/landarbeider/) ## Lees ook [Oude beroepen van onze voorouders](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/)[Molenaar](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/molenaar/)[Familienamen](https://www.familiecadeau.nl/familienamen/)[Herbergier](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/herbergier/) ## Veelgestelde vragen ### Wat is een koude bakker? Iemand die brood verkocht zonder het zelf te bakken. ### Wat was de belasting op het gemaal? Een belasting op het malen van graan. Die maakte meel en brood duurder. Ze werd in 1856 afgeschaft. ### Was mijn voorouder Bakker echt een bakker? Niet per se. De achternaam ontstond vaak lang geleden. Kijk in de akten wat jouw voorouders echt deden. Zie [herkomst van je achternaam](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/herkomst-achternaam/). ### Hoe vind ik waar de bakkerij stond? In het bevolkingsregister staat het adres. Een koopakte bij de notaris of een advertentie in de krant geeft vaak meer details. ## Bronnen 1. [Het Menselyk Bedryf (1694)](https://en.wikipedia.org/wiki/Het_Menselyk_Bedryf_(%22The_Book_of_Trades%22)), Wikipedia (Engels) 2. [I.J. Brugmans, De arbeidende klasse in Nederland in de 19e eeuw](https://dbnl.org/tekst/brug035arbe01_01/brug035arbe01_01_0008.php), DBNL 3. [De frequentste achternamen](https://onzetaal.nl/schatkamer/lezen/varia/taalrecords/de-frequentste-achternamen), Onze Taal (cijfers Meertens Instituut, 2003) 4. [Molenaar](https://nl.wikipedia.org/wiki/Molenaar), Wikipedia 5. [1795: big changes come in small hats](https://trc-leiden.nl/trc/index.php/nl/blog/1795-big-changes-come-in-small-hats), Textile Research Centre Leiden 6. [Informatieblad Patent](https://www.ecal.nu/assets/Informatiebladen/016-Patent.pdf), Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers ## Liever laten uitzoeken? Wij zoeken de beroepen van je voorouders op in echte akten en maken er een gedrukt familieboek van, vanaf €34,50.