# Vroedvrouw: wat deed je voormoeder?

> Was je voormoeder vroedvrouw? Lees wat ze deed, het verschil met kraamvrouw en baker, en hoe je haar terugvindt in geboorteakten.

Bron: https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/vroedvrouw/ · familiecadeau.nl · bijgewerkt 2026-11-14

Oude beroepen

Dag en nacht klaar voor de volgende bevalling.

**Kort antwoord**

Een vroedvrouw hielp vrouwen bij de bevalling. Nu heet dat verloskundige. Let op: een kraamvrouw is de vrouw die net bevallen is, niet de helper. Vroedvrouwen staan soms in geboorteakten als aangever, als de vader er niet was. In 1865 kwam de eerste wet die het beroep regelde.

Een vroedvrouw kende in haar dorp of wijk bijna elk gezin: ze was bij veel geboortes aanwezig.

Gecontroleerd door de redactie van familiecadeau.nl · Bijgewerkt: 30 oktober 2026 ·

## Wat deed een vroedvrouw?

De vroedvrouw begeleidde de bevalling en zorgde voor moeder en kind in de eerste dagen. Bij problemen werd een arts of vroedmeester gehaald. Ze moest op elk moment klaarstaan, dag en nacht.

Vanaf de late zeventiende eeuw kwam er in verschillende steden een opleiding. In 1861 opende in Amsterdam een rijksopleiding voor vroedvrouwen.

## Hoe staat het in de akten?

| In de akte | Betekenis |
| --- | --- |
| vroedvrouw | hielp bij de bevalling |
| vroedmeester, accoucheur | man (vaak chirurgijn of arts) die hielp bij bevallingen |
| baker | hielp in de kraamtijd in huis |
| kraamvrouw | de vrouw die net bevallen is |
| verloskundige | het latere woord voor vroedvrouw |

In de burgerlijke stand deed meestal de vader aangifte van een geboorte. Was hij er niet, dan mocht volgens de wet ook een arts, chirurgijn of vroedvrouw aangifte doen. Zo vind je een vroedvrouw soms als aangever, bijvoorbeeld bij kinderen van ongehuwde moeders.

## Waar en wanneer?

Vroedvrouwen waren er overal. In de achttiende eeuw namen steden en dorpen vaak een vroedvrouw in dienst, zoals Den Haag, Brielle, Arnhem, Vlaardingen, Edam en Egmond aan Zee. In 1797 bood Egmond aan Zee een vroedvrouw honderd gulden per jaar, vrij wonen en twintig ton turf.

In 1865 kwam de eerste wet die het beroep van vroedvrouw omschreef.

## Toezicht en examens

Al voor de wet van 1865 hielden stadsbesturen en artsen toezicht op vroedvrouwen. In Den Haag werden vroedvrouwen geëxamineerd uit een handboek. In Amsterdam hervormde de anatoom Frederik Ruysch vanaf 1668 als stadsvroedmeester de opleiding en maakte hij een examen verplicht.

## Zo vind je meer over je vroedvrouw

1. **Begin bij de akten na 1811.** In geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten staat het beroep van ouders, bruidegom, getuigen en aangevers. Lees hoe in [de burgerlijke stand](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/burgerlijke-stand/).
2. **Kijk in het bevolkingsregister.** Vanaf 1850 hielden gemeenten bij wie waar woonde, met beroep. Meer in [het bevolkingsregister](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/bevolkingsregister/).
3. **Zoek haar als aangever.** Op [WieWasWie](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/wiewaswie/) en [Open Archieven](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/open-archieven/) kun je soms zoeken op aangevers. Zo vind je de geboortes waarbij ze aangifte deed.
4. **Zoek in stadsrekeningen en kranten.** Een vroedvrouw in dienst van de gemeente staat soms in de rekeningen of in een advertentie op [Delpher](https://www.delpher.nl/).

## Meer oude beroepen

[Zadelmaker](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/zadelmaker/)[Bakker](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/bakker/)[Herbergier](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/herbergier/)[Kleermaker](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/kleermaker/)

## Lees ook

[Oude beroepen van onze voorouders](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/)[Burgerlijke stand](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/burgerlijke-stand/)[Dienstbode](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/dienstbode/)[Familieverhalen](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/)

## Veelgestelde vragen

### Wat is het verschil tussen een vroedvrouw en een kraamvrouw?

De vroedvrouw hielp bij de bevalling. De kraamvrouw is de vrouw die net bevallen is.

### Waarom staat een vroedvrouw als aangever in een geboorteakte?

Omdat de vader er niet was, bijvoorbeeld bij een ongehuwde moeder. Volgens de wet mocht dan ook een arts, chirurgijn of vroedvrouw aangifte doen.

### Wat is een vroedmeester?

Een man, vaak chirurgijn of arts, die hielp bij moeilijke bevallingen en soms vroedvrouwen opleidde.

### Sinds wanneer heet het verloskundige?

Het woord verloskundige is later gangbaar geworden. In Vlaanderen is vroedvrouw nog steeds de officiële titel.

## Bronnen

1. [Verloskundige](https://nl.wikipedia.org/wiki/Verloskundige), Wikipedia
2. [Geschiedenis](https://www.verloskunde-academie.nl/?p=1687), Verloskunde Academie Amsterdam Groningen
3. [Code civil, artikel 56 (tekst 1803/1804)](https://criminocorpus.org/fr/legislation/droit/versions/698/56/pdf/), Criminocorpus
4. [Genealogische Gids 7: Beroepen en ambachten](https://www.drentsarchief.nl/images/pdf/GenGids/Genealogische-Gids-7-Beroepen-Ambachten.pdf), Drents Archief

## Liever laten uitzoeken?

Wij zoeken de beroepen van je voorouders op in echte akten en maken er een gedrukt familieboek van, vanaf €34,50.