# De lakenstad Leiden

> Schoenmakers, een droogscheerder, melkboeren en timmerlieden: zo leefden de Leidse voorouders van de familie Loozen tussen 1748 en 1881.

Bron: https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/lakenstad-leiden/ · familiecadeau.nl · bijgewerkt 2026-11-14

Leiden · 1748–1881

Werkvolk van ver, in een stad vol laken.

**Kort antwoord**

Leiden was in de achttiende eeuw een stad van laken en ambachten, die werkvolk van ver trok. In het familieboek Drie eeuwen Verreck komen daar schoenmakers, een droogscheerder, een kaardenzetter, melkboeren en timmerlieden samen. Uit deze families komt Adriana Wilhelmina Loozen, in 1881 in Leiden geboren, de moeder van Mina Hage.

Een verhaal uit het familieboek Drie eeuwen Verreck, over gewone Leidse ambachtslieden en een geboorteakte uit 1881.

Gecontroleerd door de redactie van familiecadeau.nl · Bijgewerkt: 30 oktober 2026 ·

## Een schoenmaker uit Lichtenvoorde

Leiden, 1748. Schoenmakersknecht Gerrit Rietbergen uit Lichtenvoorde, in de Achterhoek, trouwt met Maria Alewijn uit Waltrop bij Dortmund. ● Allebei komen ze van ver. Dat was in Leiden niet vreemd. Leiden was de grootste textielstad van de Republiek en trok werkvolk van ver.

Gerrit werd meester-[schoenmaker](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/schoenmaker/). Aan het eind van zijn leven woonde hij op de Breestraat, op de hoek van de Mandemakerssteeg. Hij stierf in 1812, 94 jaar oud. ●

Rond hem groeide een kring van Leidse ambachtslieden: [lakenwevers](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/lakenwever/), schoenmakers, een droogscheerder en een kaardenzetter. Hun kinderen en kleinkinderen trouwden met elkaar.

De tekens in dit verhaal betekenen: ● akte gezien · ◐ waarschijnlijk · ○ hypothese.

## Dopen in de schuilkerk

De meeste van deze families waren rooms-katholiek. Ze lieten hun kinderen dopen in de schuilkerken aan de Bakkersteeg, de Kuipersteeg en de Utrechtse Veer. Wie zulke voorouders zoekt, moet in de registers van die staties kijken. Lees hoe dat werkt bij [katholieke doopboeken](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/katholieke-doopboeken/).

Niet iedereen hield het bij één kerk. Elisabeth Limbeek werd in 1757 katholiek gedoopt. Haar kinderen met Hendrik van der Steen werden hervormd gedoopt, in de Hooglandse Kerk en de Marekerk. ◐ Zo’n wissel zie je pas als je de [DTB-registers](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/dtb-registers/) van beide kerken naast elkaar legt. Hendrik van der Steen stierf in 1835, 77 jaar oud, in het Minnenhuis, een Leids hofje voor oude mensen. ◐

## Werk in het laken

In 1760 trouwde droogscheerder Cornelis de Ridder met Lysbeth van Rijn. Beide vaders waren getuige. ● Een droogscheerder schoor het opgeruwde laken glad met een grote schaar. Binnen tien jaar was Cornelis overleden. In 1770 hertrouwde Lysbeth met weduwnaar Jacobus Roggen. Zij bracht vier kinderen mee, hij ook vier.

Een kleinzoon van de droogscheerder, ook Cornelis de Ridder, werd kaardenzetter. Hij stierf in 1842 in Leiden. Lakenwever Joannes van der Linden stierf in 1823. ◐

De lakennijverheid had het in die tijd moeilijk. In de loop van de achttiende eeuw kwam er veel goedkopere stof op de markt, vooral uit Frankrijk. Leidse fabrikanten gingen zich meer richten op de Nederlandse markt en de koloniën.

## De melkboer uit Warmond

Wouter Loosen werd geboren in Warmond, net boven Leiden. Hij woonde in Leiden. Cornelis Loosen en zijn zoon Wouter waren melkboer. Op 5 mei 1819 trouwde Wouter in Alkemade:

> ‘In het jaar achttien honderd negentien, den vijfden der maand Mei … gecompareerd: Wouter Loosen, oud drie en twintig jaren, melkboer, geboren te Warmond, wonende te Leyden, meerderjarige zoon van Cornelis Loosen, hier tegenwoordig consenterende …’ ●

‘Consenterende’ betekent dat vader Cornelis erbij was en toestemming gaf. Zulke akten uit de [burgerlijke stand](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/burgerlijke-stand/) noemen vaak de ouders, het beroep en de woonplaats.

Zes jaar later stierf Wouter, op 22 oktober 1825. Drie weken daarna werd zijn zoon geboren, die ook Wouter heette. In diens geboorteakte staat bij zijn moeder: ‘sedert 22 October 1825 weduwe’. ●

## Een geboorte in 1881

De jongen die zijn vader nooit kende, werd [timmerman](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/timmerman/). In 1848 trouwde hij in Leiden met Elisabeth Maria Rietbergen, een achterkleindochter van de schoenmaker uit Lichtenvoorde. Hun zoon Mattheus werd ook timmerman. In 1876 trouwde hij met naaister Maria Catharina Johanna van der Steen.

Op 29 juli 1881 gaf Mattheus de geboorte van een dochter aan:

> ‘… Mattheus Loozen, oud negenentwintig jaren, timmerman, wonende te Leiden, welke ons heeft verklaard dat Maria Catharina Johanna van der Steen, zonder beroep … bevallen is van een kind van het vrouwelijk geslacht, aan hetwelk … gegeven worden de voornamen van Adriana Wilhelmina.’ ●

Een van de getuigen was grootvader Wouter Loozen, ook timmerman. In 1906 trouwde Adriana in Den Haag met Gérard Johan Hage. Hoe dat ging, lees je in [van Batenburg naar Den Haag](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/van-batenburg-naar-den-haag/).

[Afbeelding: Handgeschreven geboorteakte uit Leiden, 1881]

## Wat zou er in jouw familie te vinden zijn?

Dit verhaal begint met een schoenmakersknecht en eindigt met een timmerman. Daartussen zitten vier generaties, die je kunt volgen in doopboeken, trouwakten en geboorteakten. De Leidse akten liggen bij Erfgoed Leiden en Omstreken. Meer over archieven in deze provincie lees je bij [archieven in Zuid-Holland](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/archieven/zuid-holland/).

Wil je weten wie er in jouw [kwartierstaat](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/kwartierstaat/) staan? Met de namen van je grootouders kun je beginnen. Wij zoeken de akten op en maken er een [gedrukt familieboek](https://www.familiecadeau.nl/familieboek/) van, met transcripties en oude prenten. Het is ook een persoonlijk [cadeau](https://www.familiecadeau.nl/cadeau/).

## Meer familieverhalen

[Nieuwkomers in Delfland](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/nieuwkomers-in-delfland/)[Het spoor naar Mechelen](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/spoor-naar-mechelen/)[Tuinders in het Westland](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/tuinders-in-het-westland/)

## Lees ook

[Van Batenburg naar Den Haag](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/van-batenburg-naar-den-haag/)[Lakenwever: het beroep uitgelegd](https://www.familiecadeau.nl/familieverhalen/beroepen/lakenwever/)[Katholieke doopboeken](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/katholieke-doopboeken/)[Het familieboek](https://www.familiecadeau.nl/familieboek/)

## Veelgestelde vragen

### Wat deed een droogscheerder?

Een droogscheerder werkte in de lakennijverheid. Hij schoor het opgeruwde laken glad met een grote schaar. Zo kreeg de stof een egaal oppervlak.

### Waarom kwamen er zoveel mensen van buiten naar Leiden?

Leiden was een stad van laken en ambachten met veel werk. Daarom trok de stad werkvolk van ver. In dit verhaal komen voorouders uit Lichtenvoorde en uit Waltrop bij Dortmund.

### Wat betekent ‘consenterende’ in een huwelijksakte?

Dat een ouder aanwezig was en toestemming gaf voor het huwelijk. Bij jonge bruidsparen was die toestemming nodig. Soms staat er ook dat een ouder schriftelijk toestemming gaf.

### Waar vind ik Leidse akten?

Bij Erfgoed Leiden en Omstreken. Daar liggen de doop-, trouw- en begraafboeken van Leiden en de burgerlijke stand van Leiden en omliggende gemeenten. Veel indexen zijn ook doorzoekbaar via Open Archieven.

## Bronnen

1. [Erfgoed Leiden en Omstreken](https://www.erfgoedleiden.nl/): BS Alkemade 1819, akte 10; BS Leiden geboorten 1881, akte 959
2. [Open Archieven](https://www.openarchieven.nl/), indexen van Erfgoed Leiden en Omstreken
3. [Leiden cloth](https://www.lakenhal.nl/en/story/leiden-cloth), Museum De Lakenhal
4. *Drie eeuwen Verreck*, hoofdstuk IV (familieboek, 2026)

## Wat staat er in jouw familie?

Wij zoeken je voorouders op in echte akten en maken er een gedrukt familieboek van, vanaf €34,50.
