# Oude maandnamen in akten: 7ber, louwmaand en meer

> Wat betekent 7ber of Xber in een oude akte? Alle oude maandnamen op een rij: Nederlands, Latijn en afkortingen, plus uitleg over de oude en nieuwe stijl.

Bron: https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/oude-maandnamen/ · familiecadeau.nl · bijgewerkt 2026-11-14

Kennisbank

den 20 7ber

**Kort antwoord**

In oude akten staat vaak 7ber, 8ber, 9ber of Xber. Dat zijn september, oktober, november en december: in de oude Romeinse kalender waren dat de zevende tot de tiende maand. Daarnaast kom je oude Nederlandse namen tegen, zoals louwmaand voor januari, sprokkelmaand voor februari en slachtmaand voor november.

Een overzicht van alle oude maandnamen en afkortingen, en waar je op moet letten bij oude data.

Gecontroleerd door de redactie van familiecadeau.nl · Bijgewerkt: 30 oktober 2026 ·

## Waarom staat 7ber voor september?

De Romeinse kalender begon oorspronkelijk in maart. September was de zevende maand (*septem* is zeven), oktober de achtste (*octo*), november de negende (*novem*) en december de tiende (*decem*). Toen januari en februari vooraan kwamen, bleven de namen hetzelfde.

Schrijvers kortten de namen af met het cijfer en de uitgang: **7ber**, **8ber**, **9ber** en **10ber**, vaak ook **Xber** met het Romeinse cijfer X. Wie dat niet weet, leest 7ber gemakkelijk als juli.

[Afbeelding: Trouwboek Schipluiden 1739 met de datum den 20 7ber]

## Alle maandnamen op een rij

| Nu | Oude Nederlandse naam | Latijn (in doopboeken) | Afkorting |
| --- | --- | --- | --- |
| januari | louwmaand | Januarii | 1 |
| februari | sprokkelmaand | Februarii | 2 |
| maart | lentemaand | Martii (Martij) | 3 |
| april | grasmaand | Aprilis | 4 |
| mei | bloeimaand | Maii | 5 |
| juni | zomermaand | Junii | 6 |
| juli | hooimaand | Julii | 7 |
| augustus | oogstmaand | Augusti | 8 |
| september | herfstmaand | Septembris | 7ber |
| oktober | wijnmaand | Octobris | 8ber |
| november | slachtmaand | Novembris | 9ber |
| december | wintermaand | Decembris | 10ber of Xber |

De oude Nederlandse namen verschilden per streek en per tijd. In oudere lijsten zie je ook andere namen, zoals koornmaand of zaaimaand. Twijfel je, kijk dan naar de volgorde van de data in het register: de inschrijvingen staan meestal op datum.

## Latijnse maanden in doopboeken

In katholieke doopboeken staan de maanden in het Latijn, meestal in de tweede naamval: *Martii* betekent ‘van maart’. Een dubbele i werd vaak als ij geschreven. Zo staat er in het doopboek van Schipluiden: ‘1 Martij, infans Pieter’, op 1 maart 1741. Lees meer in [katholieke doopboeken lezen](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/katholieke-doopboeken/).

## Oude stijl en nieuwe stijl

Er speelt nog iets: de overstap van de juliaanse naar de gregoriaanse kalender. Daarbij sprong de datum tien of elf dagen vooruit. Niet elk gewest deed dat tegelijk:

- **Holland, Zeeland en Brabant** stapten al rond 1582–1584 over.
- **[Gelderland](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/archieven/gelderland/), [Utrecht](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/archieven/utrecht/), Overijssel, [Friesland](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/archieven/friesland/) en Groningen** volgden pas rond 1700–1701. Groningen was al eens overgestapt en ging daarna weer terug.

Rond 1699 liepen de data in Brabant en Gelderland dus meer dan tien dagen uit elkaar. Zie je in een register ineens een sprong van dagen, of de aanduiding *oude stijl* of *nieuwe stijl*, dan weet je waarom.

## Andere woorden bij data

Naast de maandnamen kom je bij data nog meer vaste woorden en afkortingen tegen:

| Woord | Betekenis |
| --- | --- |
| eodem die | op dezelfde dag (Latijn) |
| pridie | de dag ervoor (Latijn) |
| hodie | vandaag (Latijn) |
| anno Domini, A.D. | in het jaar des Heren: het jaartal volgt |
| circa | ongeveer |
| dito, do. | hetzelfde als hierboven |

Vooral *eodem die* en *dito* zijn verraderlijk. Ze verwijzen naar de regel erboven. Lees dus altijd de inschrijving ervoor, anders mis je de datum.

## Tips voor oude data

1. **Lees de hele bladzijde.** De maand staat soms alleen bij de eerste inschrijving van die maand.
2. **Let op het jaar.** Het jaartal staat vaak alleen bovenaan de bladzijde of bij de eerste inschrijving van het jaar.
3. **Doop is niet geboorte.** In een doopboek staat meestal de doopdatum, niet de geboortedatum.
4. **Schrijf de bron erbij.** Noteer de datum zoals hij er staat, bijvoorbeeld ‘20 7ber 1739’, en daarnaast je vertaling.

Meer woorden uit oude akten vind je in [oude akten lezen](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/oude-akten-lezen/).

## Meer in de kennisbank

[GEDCOM](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/gedcom/)[Familierelaties](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/familierelaties/)[Roepnamen](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/roepnamen/)[Genealogie](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/genealogie/)

## Lees ook

[Oude akten lezen](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/oude-akten-lezen/)[Katholieke doopboeken](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/katholieke-doopboeken/)[Oude maten en munten](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/oude-maten-en-munten/)[Kennisbank](https://www.familiecadeau.nl/kennisbank/)

## Veelgestelde vragen

### Welke maand is 7ber?

September. 8ber is oktober, 9ber november en 10ber of Xber december.

### Welke maand is louwmaand?

Januari. Sprokkelmaand is februari, slachtmaand november en wintermaand december.

### Wat betekent Martij in een doopboek?

Van maart: de Latijnse maandnaam Martii, met ij geschreven voor ii.

### Waarom kloppen data rond 1700 soms niet?

Omdat niet alle gewesten tegelijk overstapten op de gregoriaanse kalender. Holland en Zeeland deden dat rond 1582, de oostelijke en noordelijke gewesten pas rond 1700.

## Bronnen

1. [Numbers and Calendar](https://script.byu.edu/dutch-handwriting/tools/numbers-&-calendar), BYU Script Tutorial: Dutch Handwriting
2. [A tale of two calendars](https://www.dutchgenealogy.nl/a-tale-of-two-calendars), Dutch Genealogy
3. [Quick tip: Check the calendar](https://dutchgenealogy.nl/check-the-calendar), Dutch Genealogy
4. [Hoe de maanden genoemd?](https://www.dbnl.org/tekst/_bie001189301_01/_bie001189301_01_0074.php) (1893), DBNL
5. [Informatieblad Latijn bij genealogie](https://www.regionaalarchieftilburg.nl/media/ah2jgfkn/info-3-1-latijn-bij-genealogie-juli-2008.pdf), Regionaal Archief Tilburg
6. *Drie eeuwen Verreck*: RK-doopboek Schipluiden, 1 maart 1741; trouwboek Schipluiden, 20 september 1739

## Liever laten uitzoeken?

Wij maken van een paar namen een gedrukt familieboek, met verhalen en akten. Vanaf €34,50, betalen pas na je akkoord.
