Stamboom maken met kinderen (groep 6 tot en met 8)

Wat vraagt de school?

Lees eerst goed wat de juf of meester vraagt. Een stamboomopdracht kan heel verschillend zijn:

• een tekening met namen van ouders, grootouders en soms overgrootouders;
• een werkstuk of spreekbeurt over één voorouder of de herkomst van de familie;
• een interview met opa of oma;
• een kaart waarop staat waar de familie woonde.

Voor kinderen in groep 6 tot en met 8 zijn drie of vier generaties genoeg: het kind, de ouders, de grootouders en eventueel de overgrootouders. Dat zijn 7 of 15 personen. Meer maakt het vaak onoverzichtelijk.

Hoe ver je terugkomt, hangt af van wat de familie weet. De namen van de grootouders kent bijna iedereen. Bij de overgrootouders wordt het al lastiger, en daarvoor heb je meestal akten nodig.

Zo pak je het samen aan

1. Print een lege stamboom. Onze gratis lege stamboom heeft genummerde vakjes. Het kind is nummer 1, papa of mama 2 en 3. Je kunt ook een eigen versie tekenen; zie stamboom tekenen.
2. Vul eerst in wat jullie al weten. Laat het kind zelf schrijven. Met potlood, want er verandert vast nog iets.
3. Bel of bezoek opa en oma. Laat het kind de vragen stellen. Dat is vaak het leukste deel van de opdracht.
4. Zoek samen papieren op. Een trouwboekje, een geboortekaartje of een oude foto maakt het echt.
5. Maak het af. Lijnen trekken, inkleuren, eventueel een foto per persoon. Klaar.

Vragen die een kind kan stellen

Kinderen vinden het vaak spannend om een interview te houden. Een lijstje helpt. Kies er vijf of zes:

• Waar ben je geboren, en hoe zag je huis eruit?
• Hoe heetten jouw ouders en jouw opa en oma?
• Welk werk deden zij?
• Hoe ging het op school toen jij zo oud was als ik?
• Welk speelgoed had je?
• Wat aten jullie vaak?
• Hoe heb je opa (of oma) leren kennen?
• Heb je nog oude foto’s?

Meer vragen, ook voor volwassenen, staan bij interviewvragen voor opa en oma.

Ideeën om er iets moois van te maken

• Een echte boom: teken een stam met takken, en zet op elke tak een blaadje met een naam. Jongere kinderen vinden dit vaak leuker dan vakjes.
• Foto’s erbij: plak bij elke persoon een klein (geprint) fotootje. Gebruik kopieën, geen originele oude foto’s.
• Een kaart: zet op een kaart van Nederland of de wereld een stip waar elke opa en oma geboren is. Zo zie je hoe de familie verhuisde.
• Een tijdlijn: zet de geboortejaren van de familie op een lijn, met daarnaast iets uit die tijd, zoals de eerste televisie thuis.
• Een voorwerp: neem iets mee naar school dat bij de familiegeschiedenis hoort, zoals een oude foto (kopie), een trouwboekje of een recept van oma.

Voor een spreekbeurt werkt één goed verhaal vaak beter dan veel namen. Laat het kind één voorouder kiezen en vertellen wat die meemaakte.

Als het lastig is

Niet elke familie past in de vakjes van een standaardstamboom. Een kind kan geadopteerd zijn, een pleeggezin hebben, gescheiden ouders, een stiefouder of een ouder die er niet meer is. Of de opa’s en oma’s wonen ver weg en spreken een andere taal.

• Bespreek het vooraf met je kind. Wat wil het laten zien in de klas, en wat niet?
• Vraag de leerkracht om ruimte. Een “familieboom” met de mensen die belangrijk zijn, mag vaak ook.
• Lege vakjes zijn niet erg. Ook genealogen hebben vakjes die ze niet kunnen vullen.

Let op privacy

Een stamboom met namen en geboortedata van levende familieleden is persoonlijke informatie. Hangt het werkstuk in de klas of komt het online? Zet dan bij levende personen alleen de voornaam of het geboortejaar, en geen volledige geboortedatum of adres.

Voor overleden voorouders van lang geleden geldt dat niet: hun akten zijn openbaar, en die gegevens mag het kind gewoon gebruiken.

Verder kijken: oudere generaties

Is het kind nieuwsgierig geworden naar de generaties vóór de overgrootouders? Dan kun je samen in de archieven zoeken. Op WieWasWie staan oude akten, vaak met een scan van het handschrift. Kinderen vinden het bijzonder om de echte handtekening van een voorvader te zien. Hoe je verder zoekt, staat in het stappenplan stamboom maken.

Of maak er een cadeau van voor opa en oma: een familieboek over hún voorouders, met verhalen en echte akten.

Lees ook

Veelgestelde vragen