Een stamboom tekenen, stap voor stap

Kies eerst de vorm

Er zijn twee manieren om naar een familie te kijken. Je kunt terugkijken: van jezelf naar al je voorouders. Of je kunt vooruitkijken: van één voorouder naar al zijn of haar kinderen, kleinkinderen en verder. Dat zijn twee verschillende tekeningen.

Weet je niet welke je kiest? Begin met een kwartierstaat. Die is het eenvoudigst te tekenen en je kunt er altijd een stamreeks uit halen.

Zo teken je een kwartierstaat

1. Neem een groot vel. Voor vier generaties (15 personen) is A4 liggend genoeg. Voor vijf generaties (31 personen) is A3 prettiger. Of print onze gratis lege stamboom.
2. Begin onderaan in het midden met jezelf. Dat is nummer 1.
3. Teken daarboven twee vakjes: links je vader (2), rechts je moeder (3).
4. Ga zo verder omhoog. Boven elk vakje komen weer twee vakjes: de vader links, de moeder rechts. De vader van nummer n is 2n, de moeder 2n + 1.
5. Vul eerst met potlood in. Je ontdekt onderweg vaak dat een jaartal of spelling net anders is.
6. Trek pas aan het eind de lijnen, als je zeker weet wie bij wie hoort.

Mannen hebben dus altijd een even nummer, vrouwen een oneven nummer. Aan het nummer zie je meteen wie iemand is: nummer 6 is de vader van je moeder, nummer 7 haar moeder.

Wat zet je in elk vakje?

Houd het kort. Een vakje dat te vol staat, maakt de hele tekening onleesbaar. Dit is genoeg:

• Het nummer
• Voornamen en achternaam (vrouwen met hun meisjesnaam)
• Geboortejaar en geboorteplaats
• Eventueel het jaar van overlijden en het beroep

Genealogen gebruiken vaak korte tekens. Die passen goed in een klein vakje:

Zet onder de tekening een korte uitleg van de tekens. Dan kan iedereen in de familie hem lezen.

Voorbeeld: drie generaties uit een echt familieboek

Zo ziet het begin van een kwartierstaat eruit, met de gegevens van Jan Verreck uit het familieboek Drie eeuwen Verreck. In een tekening staan de nummers 4 tot en met 7 bovenaan, 2 en 3 in het midden en Jan onderaan.

Bekijk de hele voorbeeldstamboom, met de generaties daarboven.

Als het groter wordt: de waaier

Bij elke generatie verdubbelt het aantal vakjes. Zes generaties zijn al 63 personen, zeven generaties 127. Op een rechthoekig vel worden de bovenste vakjes dan erg smal.

Een familiewaaier lost dat op. Jij staat in het midden onderaan, en elke generatie is een ring in een halve cirkel. Hoe verder naar buiten, hoe meer ruimte er is. Daarom passen er tien generaties op één pagina.

Een waaier met de hand tekenen is lastig. De meeste stamboomprogramma’s kunnen er een voor je maken uit je gegevens.

Op papier of op de computer?

Op papier tekenen heeft een groot voordeel: je ziet de hele familie in één keer, en je kunt hem samen met opa en oma aan tafel invullen. Een nadeel is dat je opnieuw moet beginnen als er iets verandert.

Op de computer kan een stamboomprogramma de tekening voor je maken. Je voert de gegevens één keer in, en het programma maakt er een kwartierstaat, een waaier of een overzicht van nakomelingen van. Verander je iets, dan past de tekening zich aan. Een overzicht van gratis en betaalde programma’s staat bij stamboomprogramma’s.

Veel mensen doen allebei: ze verzamelen de gegevens in een programma, en tekenen voor een verjaardag of reünie een mooie versie op papier. Hoe je de gegevens zelf vindt, lees je in het stappenplan stamboom maken.

Tips voor een mooie en eerlijke stamboom

• Laat lege vakjes leeg. Een leeg vakje is eerlijker dan een gok.
• Geef aan hoe zeker iets is. Bijvoorbeeld een vinkje als je het in een akte zag, en een vraagteken als je het alleen van horen zeggen weet.
• Gebruik één kleur per familie aan vaderskant en moederskant. Dan zie je in één oogopslag waar elke tak vandaan komt.
• Schrijf jaartallen voluit. Bij ’07 weet over vijftig jaar niemand meer of het 1907 of 2007 is.
• Bewaar je aantekeningen apart, met waar je elk gegeven vond. De tekening is het resultaat, niet je archief.

Doe je dit met je kind voor school? Lees dan stamboom maken met kinderen.

Lees ook

Veelgestelde vragen