Achternaam Delfgauw: herkomst en betekenis
Een achternaam naar een gehucht bij Delft.
Delfgauw is een herkomstnaam. Johan Winkler schreef in 1885 dat de familienamen Delfgaauw en Delfgou van het gehucht Delfgauw bij Delft komen. Dat dorp ligt nu in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. In ons familieboek woont een familie Delfgauw rond 1700 in Schipluiden, met spellingen als Delfgaauw en Delfgaeuw.
Wat de naam betekent, hoe hij gespeld werd, en wat een pastoor in 1744 over een vadersnaam verraadt.
Wat betekent de naam Delfgauw?
Delfgauw is een herkomstnaam: een naam naar de plek waar de eerste drager woonde of vandaan kwam. Johan Winkler noemde in 1885 Delfgaauw en Delfgou bij de familienamen die van kleine gehuchten komen, ‘gehucht by de stad Delft’.
De plaatsnaam zelf is veel ouder. Volgens Wiktionary staat hij al in 1316 op papier, als delfgawech. Het is een samenstelling van Delft en het Middelnederlandse ghawege, een verbindingsweg. Nu is Delfgauw een dorp in de gemeente Pijnacker-Nootdorp.
Veel herkomstnamen bestonden al lang voordat iedereen in 1811 een vaste achternaam moest laten registreren. Meer daarover lees je bij de naamsaanneming van 1811. Over soorten namen lees je op Nederlandse achternamen.
Delfgauw, Delfgaauw, Delfgaeuw: de spellingen
In de akten uit ons familieboek staat de naam in drie vormen:
- Delfgauw: in de kwartierstaat, bij Jacob Hermansz en Lena.
- Delfgaauw: in het katholieke doopboek van Schipluiden, 1741.
- Delfgaeuw: in hetzelfde doopboek, 1744.
Winkler noemt ook de korte vorm Delfgou. Zoek dus op alle vormen, en op de naam van het dorp. Hoe je de herkomst van een naam aanpakt, lees je bij herkomst van je achternaam.
De familie Delfgauw in ons boek
In Drie eeuwen Verreck is Lena Delfgauw de moeder van Marijtje Olierook, die in 1764 met de tweede generatie Verreck trouwde. De tekens: ● akte gezien, ◐ waarschijnlijk, ○ hypothese.
- De oudste vondst. Jacob Hermansz Delfgauw en Mensje Ariens Verdoes ● zijn de ouders van Lena. Mensje werd rond 1691 geboren.
- Lena gedoopt. Lena Delfgauw werd op 14 november 1712 in Schipluiden gedoopt ●.
- Een bruiloft in 1740. In februari 1740 trouwde Lena bij de katholieke pastoor van Schipluiden met Dirk Olierook. Het huwelijk staat op dezelfde bladzijde als dat van Leendert Verreck, vijf maanden eerder.
- Moeder in 1741. Bij de doop van dochter Marijtje op 1 maart 1741 noemt de pastoor haar ‘Lena Delfgaauw’ ●.
- Een vadersnaam in 1744. In 1744 schrijft de pastoor ‘Leena Harmse Delfgaeuw’. Daarover meer hieronder.
Meer weten we niet over deze familie. Een beroep noemt het boek niet. Het verhaal van de buren en schoonfamilie lees je in nieuwkomers in Delfland.
Harmse: een vadersnaam die doorging
Lena’s vader heette Jacob Hermansz Delfgauw. Hermansz is een vadersnaam, een patroniem: zoon van Herman. Normaal kreeg een dochter de naam van haar eigen vader mee, dus Jacobs. Maar de pastoor noemde Lena in 1744 ‘Leena Harmse Delfgaeuw’. Het patroniem van haar vader werd gewoon doorgegeven, alsof het een achternaam was.
Zulke dingen zie je vaker in oude akten. Een patroniem en een achternaam stonden soms naast elkaar, en de schrijver koos wat hij kende. Ook Lena’s moeder droeg zo’n vadersnaam: Mensje Ariens, dochter van Arien.
Tijdlijn van de familie Delfgauw
| Jaar | Plaats | Persoon | Beroep |
|---|---|---|---|
| ca. 1691 | niet bekend | Mensje Ariens Verdoes geboren ● | niet bekend |
| 1712 | Schipluiden | Lena Delfgauw gedoopt ● | niet bekend |
| 1740 | Schipluiden | Lena Delfgauw trouwt Dirk Olierook | niet bekend |
| 1741 | Schipluiden | Lena Delfgaauw, moeder bij de doop van Marijtje ● | niet bekend |
| 1744 | Schipluiden | ‘Leena Harmse Delfgaeuw’ in het doopboek | niet bekend |
| 1764 | Schipluiden | Dochter Marijtje Olierook trouwt Pieter Verreck ◐ | niet bekend |
Zelf de naam Delfgauw uitzoeken
- Zoek in WieWasWie en Open Archieven op Delfgauw, Delfgaauw, Delfgaeuw en Delfgou.
- Zoek ook zonder achternaam, op voornaam plus vadersnaam, zoals Lena Harmse of Jacob Hermansz. Vóór 1811 werd een achternaam niet altijd opgeschreven.
- Kijk in de katholieke doopboeken. Lees bij katholieke doopboeken hoe je ze leest.
- Zoek in de buurt van Delft. Bij archieven in Zuid-Holland staat waar je moet zijn.
Hoeveel mensen nu Delfgauw of Delfgaauw heten, laat de Nederlandse Familienamenbank zien, met aantallen uit 1947 en 2007. Die cijfers hebben we voor deze pagina niet kunnen controleren. Lena’s dochter trouwde met een Verreck; haar man was een Olierook.
Meer familienamen
Lees ook
Veelgestelde vragen
Wat betekent de achternaam Delfgauw?
Het is een herkomstnaam naar het gehucht, nu dorp, Delfgauw bij Delft. Dat schreef Johan Winkler in 1885.
Wat betekent de plaatsnaam Delfgauw?
Volgens Wiktionary komt hij van Delft en het Middelnederlandse ghawege, verbindingsweg. De naam staat al in 1316 op papier.
Hoe werd Delfgauw vroeger gespeld?
In ons familieboek als Delfgauw, Delfgaauw en Delfgaeuw. Winkler noemt ook Delfgou.
Zijn alle Delfgauws familie van elkaar?
Dat weten we niet. Een naam naar een dorp kan door meer families los van elkaar gedragen zijn. Alleen de akten van je eigen familie geven zekerheid.
Bronnen
- Drie eeuwen Verreck, familieboek van familiecadeau.nl (samengesteld door Ortwin Verreck, 2026), blz. 11, 13, 17 en 54–55 (kwartierstaat)
- Stadsarchief Delft, archief 591 (DTB Schipluiden), inv. 3a: RK-trouwregister (folio 81) en RK-doopboek 1741; zoals afgebeeld in het familieboek
- De Nederlandsche geslachtsnamen in oorsprong, geschiedenis en beteekenis, Johan Winkler (1885), Project Gutenberg (Delfgaauw en Delfgou, gehucht bij Delft)
- Delfgauw, Wiktionary (eerste vermelding 1316, Delft + ghawege)
- Nederlandse Familienamenbank, CBG Familienamen (aantallen 1947 en 2007; voor deze pagina niet geraadpleegd)
Liever laten uitzoeken?
Wij volgen al je families terug in de akten en maken er een gedrukt familieboek van, met verhalen en echte akten. Vanaf €34,50, betalen pas na je akkoord.
Maak een familieboek Betalen pas na je akkoord · drukken pas na jouw akkoord