Achternaam De Bruin: betekenis en herkomst
Een naam naar de kleur van het haar.
De Bruin is een Nederlandse achternaam die ‘de bruine’ betekent. Waarschijnlijk ging de naam over de haarkleur van de eerste drager. Het is een veelvoorkomende naam: in 2007 heetten volgens Wikipedia 17.650 mensen in Nederland zo. In ons familieboek woont een familie De Bruin rond 1800 in Vrijenban, net buiten Delft.
Wat de naam betekent, waarom er zoveel losse families De Bruin zijn, en wat de akten vertellen over één van die families.
Wat betekent de naam De Bruin?
De Bruin betekent ‘de bruine’ of ‘de bruin’. Het is een bijnaam die een vaste achternaam werd. Volgens Wikipedia wees de naam waarschijnlijk op de kleur van het haar. Johan Winkler zette De Bruin in 1885 in een rij namen die volgens hem van de haarkleur komen: De Wit, De Zwart, De Rooy, De Bruin en De Grijs.
Een bijnaam als deze kon overal ontstaan, bij iedereen met bruin haar. Daarom zijn er veel families De Bruin die niets met elkaar te maken hebben. Meer over bijnamen, beroepsnamen en vadersnamen lees je op Nederlandse achternamen en bij herkomst van je achternaam.
Spellingen van De Bruin
De naam komt in veel vormen voor. Winkler noemt De Bruine, De Brune, Bruin en Bruyn. Andere bekende vormen zijn De Bruijn en De Bruyn.
In de akten uit ons familieboek staat deze familie steeds als ‘de Bruin’. Zoek toch altijd ook op Bruijn en Bruyn, en met en zonder ‘de’.
De familie De Bruin in ons boek
In Drie eeuwen Verreck is De Bruin de familie van Jans grootmoeder van vaderskant, Alida de Bruin. De tekens: ● akte gezien, ◐ waarschijnlijk, ○ hypothese.
- De oudste vondst. Cornelis de Bruin en Maria Rijneveen ● zijn de ouders van Claas de Bruin, de eerste uit deze lijn van wie het boek meer vertelt.
- Claas werd 90. Claas de Bruin kwam uit Nootdorp en trouwde in 1788 in Delft met Mensje van Eijk uit Vrijenban. Hij stierf in 1845 in Vrijenban, 90 jaar oud. Zijn zus Apolonia stierf hetzelfde jaar, op 87.
- Arbeiders. Jacobus de Bruin werd in 1812 in Leidschendam geboren en was arbeider. Hij trouwde met Alida Koelman en stierf in 1890 in Delft.
- Naar Schiedam. Zijn zoon Jacobus de Bruin, in 1844 in Vrijenban geboren, trouwde op 17 juni 1874 in Schiedam met Alida Hersbach, dochter van een tuinier ●. Hij stierf in 1912 in Rotterdam.
- De bruid van 1899. Hun dochter Alida Petronella de Bruin werd in 1874 in Schiedam geboren. In 1899 trouwde zij in Kethel en Spaland met Petrus Willebrordus Verreck ●. Zij stierf in 1951 in Den Haag.
Opvallend: in de kwartierstaat staat nog een De Bruin, Henderijntje G. de Bruin ●, in een andere tak van de familie. Of de twee families De Bruin verwant waren, zegt het boek niet. Bij zo’n veelvoorkomende naam mag je dat ook niet zomaar aannemen.
Het verhaal van deze families lees je in tuinders en arbeiders in het Westland. Over het werk lees je meer bij de landarbeider.
Uit de akte: Kethel en Spaland 1899
In de huwelijksakte van Jans grootouders staat de bruid zo beschreven ●:
‘… en Alida Petronella de Bruin, oud vier en twintig jaren, zonder beroep, geboren te Schiedam …’
De bruidegom was toen nog boerenarbeider. In 1874 trouwden haar ouders in Schiedam; die akte noemt ook beide ouderparen. Zo staan vier voorouders op één bladzijde. Zulke akten vind je in de burgerlijke stand, die in het grootste deel van Nederland in 1811 begon.

Tijdlijn van de familie De Bruin
| Jaar | Plaats | Persoon | Beroep |
|---|---|---|---|
| 1788 | Delft | Claas de Bruin trouwt Mensje van Eijk | niet bekend |
| 1812 | Leidschendam | Jacobus de Bruin geboren | arbeider |
| 1844 | Vrijenban | Jacobus de Bruin geboren | niet bekend |
| 1845 | Vrijenban | Claas de Bruin overlijdt, 90 jaar | niet bekend |
| 1874 | Schiedam | Jacobus de Bruin trouwt Alida Hersbach ● | niet bekend |
| 1874 | Schiedam | Alida Petronella de Bruin geboren | – |
| 1890 | Delft | Jacobus de Bruin (1812) overlijdt | arbeider |
| 1899 | Kethel en Spaland | Alida Petronella de Bruin trouwt Petrus Willebrordus Verreck ● | zonder beroep |
| 1912 | Rotterdam | Jacobus de Bruin (1844) overlijdt | niet bekend |
Waar komt de naam De Bruin voor?
Volgens Wikipedia droegen in 2007 17.650 mensen in Nederland de naam De Bruin. Waar ze wonen, zie je op de kaarten van de Nederlandse Familienamenbank. Bij namen die veel voorkomen, zie je in de lijst van meest voorkomende achternamen hoe zo’n naam zich verhoudt tot de grootste namen.
De familie uit ons boek trok in een eeuw van het platteland rond Delft naar de stad: Nootdorp en Vrijenban, dan Schiedam, en ten slotte Den Haag.
Zelf een familie De Bruin uitzoeken
Bij een veelvoorkomende naam is de kans groot dat je de verkeerde De Bruin vindt. Werk daarom extra precies.
- Begin bij een akte die je zeker weet, bijvoorbeeld de huwelijksakte van je grootouders. Die noemt de ouders, met hun leeftijd en woonplaats.
- Zoek in WieWasWie en Open Archieven altijd op naam plus partner, of naam plus plaats.
- Controleer elke stap met de namen van beide ouders. Alleen dan weet je dat je bij dezelfde familie bent.
- Kijk bij de archieven in de buurt. Voor Delft, Schiedam en het Westland lees je bij archieven in Zuid-Holland waar je moet zijn.
De De Bruins trouwden in ons boek met een Verreck. Ook de familie Hersbach, uit ’s-Gravenzande en Pijnacker, hoort bij deze tak.
Meer familienamen
Lees ook
Veelgestelde vragen
Wat betekent de achternaam De Bruin?
De bruine. Waarschijnlijk ging de bijnaam over de haarkleur van de eerste drager.
Hoeveel mensen heten De Bruin?
Volgens Wikipedia 17.650 mensen in Nederland, in 2007. Een kaart met aantallen per gemeente vind je in de Nederlandse Familienamenbank.
Zijn alle mensen met de naam De Bruin familie?
Nee. Een bijnaam als De Bruin ontstond op veel plaatsen los van elkaar. Zelfs in ons ene familieboek staan twee De Bruins uit verschillende takken.
Hoe zoek ik een voorouder met een veelvoorkomende naam?
Zoek altijd op naam plus partner of plaats, en controleer elke stap met de namen van beide ouders.
Bronnen
- Drie eeuwen Verreck, familieboek van familiecadeau.nl (samengesteld door Ortwin Verreck, 2026), blz. 21–25 (Westland en Schiedam) en 50–52 (kwartierstaat)
- Gemeentearchief Schiedam, burgerlijke stand Schiedam 1874 (akte 63) en Kethel en Spaland 1899 (akte 5); zoals afgebeeld in het familieboek
- De Bruin, Wikipedia (betekenis en 17.650 naamdragers in 2007)
- De Nederlandsche geslachtsnamen in oorsprong, geschiedenis en beteekenis, Johan Winkler (1885), Project Gutenberg, § 126 (namen naar de haarkleur)
- Nederlandse Familienamenbank, CBG Familienamen (aantallen 1947 en 2007; voor deze pagina niet geraadpleegd)
Liever laten uitzoeken?
Wij volgen al je families terug in de akten en maken er een gedrukt familieboek van, met verhalen en echte akten. Vanaf €34,50, betalen pas na je akkoord.
Maak een familieboek Betalen pas na je akkoord · drukken pas na jouw akkoord