Wat is de burgerlijke stand?
Elke geboorte, elk huwelijk, elk overlijden
De burgerlijke stand is de registratie door de gemeente van elke geboorte, elk huwelijk en elk overlijden. In het grootste deel van Nederland begon die in 1811, in Limburg en delen van Zeeland en Brabant al in 1796. Geboorteakten zijn na 100 jaar openbaar, huwelijksakten na 75 jaar en overlijdensakten na 50 jaar.
De belangrijkste bron voor je voorouders na 1811: wat erin staat en hoe je hem gebruikt.
Wat is de burgerlijke stand?
Sinds de Franse tijd maakt de gemeente een akte op van elke geboorte, elk huwelijk en elk overlijden. Die akten samen heten de burgerlijke stand. Ze zijn nog steeds de basis van elk stamboomonderzoek.
Een akte van de burgerlijke stand bevat veel meer gegevens dan een inschrijving in de doop-, trouw- en begraafboeken van daarvoor.
Wat staat er in de akten?
| Akte | Wat je er meestal in vindt |
|---|---|
| Geboorteakte | Voornamen van het kind, datum en plaats, de ouders met beroep en leeftijd, wie de geboorte aangaf (vaak de vader) en twee getuigen |
| Huwelijksakte | Namen, leeftijden, beroepen en geboorteplaatsen van bruid en bruidegom, hun ouders (ook als die al overleden waren), de data van de huwelijksafkondigingen en getuigen |
| Overlijdensakte | Naam, datum en plaats, leeftijd, beroep, geboorteplaats, de ouders en de partner, en wie het overlijden aangaf |
In de kantlijn staan soms aantekeningen, bijvoorbeeld over een erkenning of een echtscheiding.
Bijlagen en tienjarige tafels
Bij een huwelijk moest het paar papieren inleveren, zoals kopieën van hun geboorteakten en een bewijs over de militie. Die huwelijksbijlagen zijn op veel plaatsen bewaard en geven vaak een extra generatie.
Elke gemeente maakte ook tienjarige tafels: lijsten op achternaam van alle akten in tien jaar. Ze zijn handig als je niet weet in welk jaar je moet zoeken. Let op: de datum op zo’n lijst is de datum van de akte, niet altijd van de geboorte of het overlijden.
Wanneer zijn akten openbaar?
| Akte | Openbaar na |
|---|---|
| Geboorteakte | 100 jaar |
| Huwelijksakte | 75 jaar |
| Overlijdensakte | 50 jaar |
Zo worden levende mensen beschermd. Een akte die nog niet openbaar is, kun je soms tegen betaling als afschrift opvragen bij de gemeente, als je er een reden voor hebt.
Zo zoek je in de burgerlijke stand
- Begin bij een huwelijk. Een huwelijksakte noemt de ouders van bruid en bruidegom: twee families tegelijk.
- Zoek daarna de geboorteakten. De huwelijksakte geeft leeftijd en geboorteplaats, dus je weet waar en wanneer je moet kijken.
- Zoek de overlijdensakten. Die noemen vaak de ouders en de partner, en zijn al na 50 jaar openbaar.
- Vind je niets online? Kijk dan in de tienjarige tafels van de gemeente, of vraag het archief.
Zoek op WieWasWie, Open Archieven of de website van het regionaal archief.
Voorbeeld: een geboorteakte uit Leiden, 1881
Uit het familieboek Drie eeuwen Verreck. In Leiden, geboorteakte nr. 959 van 29 juli 1881, geeft timmerman Mattheus Loozen de geboorte aan van zijn dochter Adriana Wilhelmina. ●
Zo’n akte geeft je meteen het beroep van de vader en de naam van de moeder. In 1906 trouwde Adriana in ’s-Gravenhage met sigarenwinkelier Gérard Johan Hage. Die huwelijksakte noemt haar ouders weer: zo werk je stap voor stap terug.
Meer in de kennisbank
Lees ook
Veelgestelde vragen
Sinds wanneer bestaat de burgerlijke stand?
In het grootste deel van Nederland sinds 1811, in Limburg en delen van Zeeland en Brabant sinds 1796.
Waar vind ik akten van de burgerlijke stand?
Veel akten zijn doorzoekbaar op WieWasWie en Open Archieven, en op de websites van de regionale archieven.
Waarom vind ik de geboorteakte van mijn oma niet?
Geboorteakten zijn pas na 100 jaar openbaar. Zoek dan eerst haar huwelijksakte (na 75 jaar) of overlijdensakte (na 50 jaar).
Wat zijn huwelijksbijlagen?
Papieren die het bruidspaar moest inleveren, zoals afschriften van geboorteakten. Ze zitten bij de huwelijksakte en geven vaak extra gegevens.
Bronnen
- Invoering van de burgerlijke stand (1796 en 1811), NIDI, Demos jaargang 27 (2011)
- Informatieblad Burgerlijke stand, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (Limburg vanaf 1796, tienjarige tafels, openbaarheid)
- Burgerlijke stand: uitleg bron, Stadsarchief Delft
- Drie eeuwen Verreck, familieboek van familiecadeau.nl
Liever laten uitzoeken?
Wij zoeken je voorouders op in de archieven en maken er een gedrukt familieboek van, met verhalen en echte akten. Vanaf €34,50, betalen pas na je akkoord.
Maak een familieboek Betalen pas na je akkoord · drukken pas na jouw akkoord