Heeft mijn familie een familiewapen?

Wie had er vroeger een familiewapen?

Een wapen was vroeger vooral iets voor de adel en voor andere families uit de hogere kringen. De meeste Nederlandse families hadden er geen. Tegenwoordig is dat anders: ook nakomelingen van boeren, vissers en tuinders laten soms een wapen ontwerpen.

Dat zegt niets over hoe interessant je familie is. Een tuinder, een kleermaker of een zadelmaker liet zelden een wapen na, maar wel akten, en daar staan de verhalen in.

Mag ik een familiewapen voeren?

Ja. In Nederland staat het iedereen vrij een familiewapen te voeren of er een te laten ontwerpen. Alleen de wapens van de adel en van overheden, zoals gemeenten en provincies, worden door de overheid vastgesteld. Een familiewapen heeft geen wettelijke status.

Er zijn wel ongeschreven regels. Neem niet zomaar het wapen van een andere familie over, ook niet als die toevallig dezelfde naam heeft. Een wapen is juist bedoeld om de ene familie van de andere te onderscheiden.

Ook de vormgeving kent vaste regels, die teruggaan tot de middeleeuwen. Elk wapen heeft een officiële beschrijving in woorden. Elementen uit bekende wapens, zoals de drie Andreaskruisen van Amsterdam, kun je niet zomaar gebruiken.

Hetzelfde achternaam, hetzelfde wapen?

Nee. Er zijn websites en winkels die “het wapen van jouw achternaam” aanbieden. Maar een wapen hoort bij een familie, niet bij een naam. Vaak droegen meerdere families die niets met elkaar te maken hadden dezelfde achternaam.

Een voorbeeld uit Drie eeuwen Verreck: de naam staat in de akten als Verek, Verrek, Verreck en zelfs ‘van Eck’. Welke van die spellingen hoort bij welke familie, kun je alleen uit de akten halen.

Zo zoek je uit of er een wapen bij je familie hoort

1. Maak eerst je stamreeks: de rechte lijn terug van vader op vader, met bronnen.
2. Zoek de naam op in heraldische verzamelingen, zoals de Heraldische Databank en de collecties van het CBG in Den Haag.
3. Controleer de afstamming. Een gevonden wapen is pas van jouw familie als je kunt aantonen dat je afstamt van de persoon die het voerde. Vaak moet je daarvoor ver terug, tot in de 17e eeuw.
4. Bewaar wat je vindt, met de bron erbij.

Een eigen wapen laten registreren

Wie een nieuw wapen laat ontwerpen of een oud wapen wil vastleggen, kan het laten registreren. Dat doen onder meer het Nederlands College Heraldiek (in het Nederlands Wapenregister) en, voor Friese families, de Fryske Rie foar Heraldyk. Zij beoordelen of het ontwerp volgens de regels van de heraldiek is en of het niet al van een andere familie is. Ook het CBG in Den Haag begon in 1971 met het registreren van familiewapens.

In een familieboek van familiecadeau.nl verzinnen we geen wapen. We laten zien wat de akten vertellen: waar je familie woonde en wat ze deed.

Meer in de kennisbank

Lees ook

Veelgestelde vragen