Gouden bruiloft: wat betekent 50 jaar getrouwd?

Het gulden jaar

De gouden bruiloft is ouder dan alle andere jubileumnamen. Hans Beelen legde in 2004 in Onze Taal uit waar de naam vandaan komt. Vroeger sprak men van een ‘gulden jaar’ voor een jubeljaar. In het oude Israël was dat het vijftigste jaar. Het woordenboek van Kiliaan uit 1599 vertaalt gulden jaer dan ook met ‘vijftigste jaar’.

In de 17e eeuw werd een huwelijk van vijftig jaar daarom een gulden bruiloft genoemd. Pas later kwamen de zilveren, koperen en diamanten bruiloft erbij, ‘min of meer in scherts’ naar het voorbeeld van de gouden. Een overzicht van alle namen staat bij huwelijksjubilea.

Een gouden bruiloft in 1648

Hoe bijzonder een gouden bruiloft vroeger was, laat een zilveren penning in Museum De Lakenhal in Leiden zien. Hij werd in 1648 gemaakt voor Paulus Stockius en Sophia van Dylsen. Op de penning staat dat zij 82 en 75 jaar oud waren en ‘te samen in echte’ vijftig jaar hadden geleefd. Er staan een nest met twee vogels en een nest met jongen op.

Toen mensen gemiddeld veel korter leefden, haalden maar weinig paren de vijftig jaar. Wie dat wel deed, liet het soms vastleggen in zilver of goud. Het museum heeft meer van zulke penningen, ook uit de 18e en 19e eeuw.

De gouden bruiloft nu

Tegenwoordig halen veel meer paren de vijftig jaar. Volgens het CBS vierden in 2003 ruim 26.000 paren hun gouden bruiloft. In 2018 waren dat er 52.900, en voor het eerst waren er meer gouden dan robijnen jubilea.

Een gouden bruiloft wordt meestal groots gevierd, met kinderen, kleinkinderen en soms achterkleinkinderen. Wat je vaak ziet:

• Een feest of receptie, soms op de plek waar het paar vijftig jaar geleden trouwde.
• Een toespraak door de kinderen. Hoe je die opbouwt, staat bij speech voor 50 jaar getrouwd.
• Kaarten van familie en vrienden. Zie tekst voor een kaart bij 50 jaar getrouwd.
• Iets van goud: een sieraad, gouden bloemen of een gouden lijst om de trouwfoto.
• Een lied of gedicht van de familie. Dat is een oude gewoonte: uit de 19e eeuw zijn hele bundels bruiloftsliederen bewaard.

Bij een diamanten jubileum (60 jaar) of later komt in sommige gemeenten de burgemeester op bezoek. De regels verschillen per gemeente.

Ideeën om 50 jaar getrouwd te vieren

• Een diner met de hele familie, met een tafelschikking waarin de generaties door elkaar zitten.
• De trouwfoto van toen naast een nieuwe foto op dezelfde plek.
• Een middag langs de huizen waar het paar heeft gewoond.
• Een fotoboek met vijftig jaar huwelijk.
• Een tentoonstelling op tafel met de trouwakten van het paar, hun ouders en hun grootouders.
• Een bezoek aan het dorp waar een van de families vandaan komt.

Vijftig jaar, en de families daarvoor

Bij een gouden bruiloft kijkt iedereen terug. Maar het verhaal begint niet op de trouwdag. Het bruidspaar bracht elk een eigen familie mee, met eigen dorpen, beroepen en gewoonten.

Een voorbeeld uit het familieboek Drie eeuwen Verreck. In 1906 trouwt in Den Haag Gérard Johan Hage, 22 jaar, winkelier in sigaren, geboren in Batenburg, met Adriana Loozen, 25 jaar, uit Leiden. ● Zijn voorouders waren zadelmakers op Tholen; haar vader was timmerman. Twee heel verschillende families, samen in één akte. Lees het hele verhaal bij van Batenburg naar Den Haag.

De trouwakten van ouders en grootouders vind je in de burgerlijke stand. Huwelijksakten zijn openbaar na 75 jaar. Wie verder terug wil, komt vóór 1811 in de kerkelijke DTB-registers terecht.

Als cadeau kun je dit laten uitzoeken. Een familieboek voor 50 jaar getrouwd gaat over de voorouders van de bruid én de bruidegom. Vanaf €34,50 voor 24 pagina’s, elke 2 pagina’s erbij €2, en 10% korting op elk extra exemplaar.

Meer rond het jubileum

Lees ook

Veelgestelde vragen